Ομιλία Γενοκτονίας 2023

19η ΜΑΪΟΥ – ΗΜΕΡΑ ΜΝΗΜΗΣ ΤΗΣ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ

19η Μαΐου: Μια σημαδιακή ημέρα για τον ποντιακό Ελληνισμό. Είναι η αποφράδα ημέρα αποβίβασης του Μουσταφά Κεμάλ (1919) στη Σαμψούντα και η αρχή του δράματος των συγγενών μας. Τότε αρχίζουν και οι «λευκές πορείες θανάτου», τα αμελέ ταμπουρού ή τάγματα εργασίας, οι εκτοπίσεις, οι εξορίες, οι εκτελέσεις και οι βιασμοί. Έτσι πολλές οικογένειες ξεκληρίζονται, από προσώπου γης. Πολλοί στην πορεία του «πουθενά» χάνονται από το κρύο, την πείνα και τις κακουχίες. Ο άτακτος στρατός των Νεότουρκων, με τη βία, εξαναγκάζει τον ποντιακό πληθυσμό να εγκαταλείψει τα σπίτια του οδεύοντας προς το άγνωστο. Νά τι μας έλεγε η γιαγιά Σοφία από τα Κοτύωρα: «-Έρθαν οι Τουρκάντ’ σο σπιτ’. «Είπαν: έπαρτ’ τα παιδίας, σπάλτσον a(γ)λήορα και τηδέν μη παίρτς με τεσέν. Ξαν θα κλώσκεσαι οπίσ’». Επέρα τα τρία μωρά μ’, έναν σην αγκάλεμ’ και εξέβα. Επορπάτεσα σα ρασία, ενεγκάστα …εθέλνα να αναπάουμε. Ατοίν εντόκαν με, με το δαυρίν. Με την ψην σο στόμαν εδέβαμε το Ποζ Τεπέ. Επορπάτανα, επορπάτανα, επορπάτανα… τα μωρά εβάρκιζαν ως να έρται η νύχτα. Το κρύον ντο εσύραμε, καμίαν κ’ είδα το. Νερόν ση γούλαμ’ κ’ εσέγκα όλεν την στράταν. Το μέρωμαν έσκωσαν ξαν τα γαρήδας, αχπάσκουμες… α(γ)λήορα απές σα ελάτε(α). Εύραμε νερόν, έπαμε ολίτσικον και με τα ξυλέας σ’ ωμία μουν να κατηβαίνομεν τα ορμία. Πόσα ημέρας εδέβανε ενέσπαλα, επεκεί τα ημέρας έντανε μήνας και τα μήνας πολλά χρόνε πορπάτεμαν σην εξορίαν. Εχτάλευα με τα χ(σ)έρεμ’ την γην, και έτρωγα με τα μωρά μ’…ρίζας ! Το μικρόν επέμνεν σην αγκάλεμ’ άψυχον. Εφέκατο σην στράταν, ντο ν(α) εποίνα. Ενούντσα …κά,ποιος για΄μ ευρία το και ίσως ανοίει έναν μικρίτσικον ταφίν για το μωρόν… μην τρών΄ α το τα θηρία. Εκράτεσα τα άλλα δύο σουμά μ΄ και ξαν πορπάτεμαν. Αραέτς πα, πότ’ εδέβαν πέντε χρόνεα κ’ εγροίξα. Με τα ποδάρε έρθα σ’ έναν πολιτείαν, είπαν ατο Χαλέπ’ι, ύστερον έμαθα ότι έμνε σην Συρίαν. Επεκεί εκατήβαμεν σην θάλασσαν και μ’ έναν παπόρ έρθα σην Ελλάδα. Ασ’ ουλτς τοι χορέτες επέμναν μαναχά οι ημσοί. Δόξα Τον Θεόν, έζησαν τα δύο τα παιδία μ’.» Η γιαγιά Σοφία έζησε πάνω από εκατό χρόνια και μας διηγόταν τον Γολγοθά της δικής της πορείας θανάτου. Η γιαγιά Σοφία παρά τα μαύρα χρόνια της μοίρας της, μπορεί να φαίνεται και τυχερή: αναστήθηκε μισοζώντανη, επιβίωσε και έσωσε δυο παιδιά. Πόσοι άλλοι άνθρωποι μαρτύρησαν και άφησαν την τελευταία τους πνοή στις Λευκές Πορείες Θανάτου ; Αριθμός άγνωστος. Μια ολόκληρη γενιά βίωσε τον απόλυτο τρόμο, τις κακουχίες, τις εκτελέσεις, τον εξανδραποδισμό από τις πατρογονικές της εστίες. Έτσι όλη τους η ζωή, στιγματίσθηκε από το οδοιπορικό του θανάτου. Τους κλάπηκε η ζωή που δεν πρόλαβαν να ζήσουν. Σε εκείνην αλλά και σε άλλες γενοκτονίες που είτε συντελέστηκαν, είτε συντελούνται ακόμα κάπου στον κόσμο…είναι αφιερωμένη αυτή η αληθινή ιστορία…. της γιαγιάς Σοφίας Παμπούκη. Στην μνήμη των γενοκτονημένων προγόνων μας, κλίνουμε ευλαβικά το γόνυ, και υποσχόμαστε ότι ποτέ δεν θα ξεχάσουμε την τραγωδία του Ποντιακού Ελληνισμού. Το δικαίωμα στην Μνήμη των 353.000 νεκρών μας, είναι ο ελάχιστος οφειλόμενος φόρος σ΄αυτούς. Ταυτόχρονα όμως είναι μια έκκληση στους ισχυρούς της γης, να μην ξανασυμβούν τέτοιες συμφορές σε οποιονδήποτε λαό της γης. Η ανάμνηση και μελέτη της Ιστορίας μας, να γίνει ασπίδα αποτροπής επανάληψης παρομοίων εγκλημάτων κατά κάθε ανθρώπινης ζωής.

ΑΙΩΝΙΑ ΤΟΥΣ Η ΜΝΗΜΗ

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΝΤΙΩΝ ΚΩ «Ο ΞΕΝΙΤΕΑΣ»

ΗΜΕΡΑ 14Η ΜΗΝΟΣ ΜΑΪΟΥ ΕΝ ΕΤΕΙ 2023 ΜΕΤΑ ΧΡΙΣΤΟΝ

Κείμενο: Ιωάννης Βαμβακίδης , Ιδρυτικό Μέλος

Εκφώνηση: Ναβροζίδης Χαράλαμπος , Πρόεδρος